Je kunt een vader niet zelf uit het ouderlijk gezag zetten. Hebben jullie samen gezag, dan kun je de rechter vragen om jou alleen het gezag te geven. De rechter beslist of dat nodig is voor jullie kind. Een slechte verstandhouding tussen ouders is daarvoor op zichzelf meestal niet genoeg.
De rechter kijkt naar de situatie van je kind, niet naar wie er gelijk heeft in de ruzie tussen jullie. De vader mag in de procedure ook zijn verhaal vertellen.
Wanneer kun je een vader uit het ouderlijk gezag zetten?
De rechter kan het gezamenlijk gezag beëindigen als er een onaanvaardbaar risico is dat jullie kind klem komt te zitten tussen jullie en daarin niet snel genoeg verbetering wordt verwacht. Ook kan de rechter eenhoofdig gezag toewijzen als dat om een andere reden nodig is in het belang van het kind.
Bij die beoordeling kijkt de rechter naar de gevolgen voor je kind. Het gaat dus niet alleen om de vraag of jullie vaak ruzie hebben, maar ook om wat daardoor misgaat bij belangrijke beslissingen.
- Beslissingen blijven uit: bijvoorbeeld omdat noodzakelijke medische zorg of een schoolkeuze steeds vastloopt en dat nadelig is voor je kind.
- Er zijn ernstige veiligheidsproblemen: bijvoorbeeld bij geweld, bedreiging of verwaarlozing. De rechter kijkt naar de omstandigheden en wat die betekenen voor je kind.
- Overleg is niet mogelijk: bijvoorbeeld doordat de vader langdurig onbereikbaar is en belangrijke beslissingen daardoor niet genomen kunnen worden.
Geen van deze situaties leidt automatisch tot eenhoofdig gezag. Soms is een andere oplossing mogelijk, zoals de rechter toestemming vragen voor één specifieke beslissing.
Zo vraag je eenhoofdig gezag aan
Bij gezamenlijk gezag dien je via een advocaat een verzoekschrift in bij de rechtbank. Daarin vraag je om het gezag alleen te krijgen en leg je uit waarom dat voor je kind nodig is.
- Maak de problemen concreet. Beschrijf welke beslissingen vastlopen, wanneer dat gebeurde en wat de gevolgen zijn voor je kind.
- Verzamel onderbouwing. Denk aan berichten over misgelopen afspraken of informatie van school of een hulpverlener die relevant is voor je verzoek.
- Bespreek je verzoek met een advocaat. Die kan aangeven welke stukken nodig zijn en het verzoek bij de rechtbank indienen.
- Bereid je voor op de zitting. De rechter hoort doorgaans beide ouders. Ook kan de rechter de Raad voor de Kinderbescherming om onderzoek of advies vragen.
Voor de procedure betaal je meestal griffierecht en advocaatkosten. Afhankelijk van je inkomen en vermogen kun je mogelijk hulp krijgen bij de advocaatkosten. Het Juridisch Loket kan je uitleggen welke hulp bij jouw situatie past.
Wat verandert er als de vader geen gezag meer heeft?
Krijg jij alleen het gezag, dan neem jij voortaan de belangrijke gezagsbeslissingen over je kind. De vader blijft wel de juridische vader. Hij kan nog steeds een recht op omgang hebben en blijft in principe onderhoudsplichtig, bijvoorbeeld door kinderalimentatie te betalen.
Wil de vader vrijwillig afstand doen van zijn gezag, dan verandert dat het gezag niet vanzelf. Ook als jullie het eens zijn, is een beslissing van de rechter nodig om gezamenlijk gezag te beëindigen.
Eenhoofdig gezag of een beschermingsmaatregel?
Een verzoek om jou alleen het gezag te geven is iets anders dan een gezagsbeëindigende maatregel. Zo’n maatregel kan aan de orde zijn als de ontwikkeling van een kind ernstig wordt bedreigd en een ouder de verantwoordelijkheid voor de verzorging en opvoeding niet binnen een voor het kind aanvaardbare termijn kan dragen.
Die beschermingsmaatregel loopt via een aparte procedure. De Raad voor de Kinderbescherming of het Openbaar Ministerie kan de rechter hierom vragen.
Is er direct gevaar voor jou of je kind, bel dan 112. Bij zorgen over geweld of mishandeling kun je ook contact opnemen met Veilig Thuis. Voor een verzoek om de vader uit het gezag te zetten, helpt het om concrete gebeurtenissen en hun gevolgen voor je kind met een advocaat te bespreken.


