Onttrekking aan het ouderlijk gezag: wanneer is het strafbaar?

onttrekking ouderlijk gezag

Onttrekking aan het ouderlijk gezag betekent dat iemand een minderjarig kind opzettelijk weghoudt bij degene die het gezag of bevoegd toezicht over het kind heeft. Dat is strafbaar. Of daar sprake van is, hangt af van de situatie: een kind te laat terugbrengen is niet automatisch een strafbaar feit.

Ben je je kind kwijt of denk je dat het bewust wordt weggehouden? Neem dan contact op met de politie. Bij direct gevaar bel je 112.

Wanneer is onttrekking aan het ouderlijk gezag strafbaar?

De wet verbiedt het om een minderjarige opzettelijk te onttrekken aan het wettig gezag of aan bevoegd toezicht. Deze regel staat in artikel 279 van het Wetboek van Strafrecht. Het gaat dus niet alleen om wie het ouderlijk gezag heeft, maar soms ook om wie op dat moment bevoegd toezicht op het kind heeft.

Een voorbeeld is een ouder die het kind na een afgesproken verblijf verborgen houdt en weigert te vertellen waar het is. Ook iemand anders dan een ouder kan een kind aan het gezag onttrekken, bijvoorbeeld een familielid dat het kind bewust verborgen houdt.

Dat een afspraak niet wordt nagekomen, betekent niet meteen dat er sprake is van onttrekking. Als een ouder door een onverwachte situatie te laat is en contact houdt, is dat iets anders dan een kind bewust weghouden. De politie en het Openbaar Ministerie beoordelen de omstandigheden.

Kan een ouder met gezamenlijk gezag een kind onttrekken?

Ja. Ook een ouder die zelf gezag heeft, kan een kind aan het gezag of bevoegd toezicht van de andere ouder onttrekken. Gezamenlijk gezag geeft dus geen vrijbrief om het kind verborgen te houden of de andere ouder buiten spel te zetten.

Andersom kan ook een ouder zonder gezag bevoegd toezicht op het kind hebben, bijvoorbeeld tijdens een afgesproken verblijf. Wordt het kind opzettelijk aan dat toezicht onttrokken, dan kan artikel 279 van toepassing zijn. Welke afspraken er zijn en wat er precies is gebeurd, speelt mee in de beoordeling.

Wat kun je doen als je kind wordt weggehouden?

Probeer eerst contact te krijgen als dat veilig kan. Vraag waar je kind is en wanneer het terugkomt. Krijg je geen antwoord of maak je je zorgen over de veiligheid, neem dan direct contact op met de politie. Je hoeft niet eerst een bepaalde tijd te wachten om een vermissing te melden.

Je kunt aangifte doen van een vermoeden van onttrekking aan het gezag. Het helpt als je de situatie zo duidelijk mogelijk uitlegt en relevante informatie meeneemt:

  • Een recente foto en de gegevens van je kind.
  • Berichten waarin afspraken staan of waaruit blijkt dat je kind niet wordt teruggebracht.
  • Documenten over het gezag en eventuele afspraken of uitspraken van de rechter.
  • Informatie over waar je kind mogelijk is en met wie.

Bewaar berichten in hun oorspronkelijke vorm en noteer wanneer je contact hebt gezocht. Een aangifte leidt niet automatisch tot vervolging. Het Openbaar Ministerie beslist of er voldoende reden is om een strafzaak te starten.

Een kind meenemen naar het buitenland

Wordt een kind zonder de vereiste toestemming meegenomen naar of achtergehouden in het buitenland, dan kan sprake zijn van internationale kinderontvoering en van onttrekking aan het gezag. Hebben beide ouders gezag, dan is voor een buitenlandse reis in principe toestemming van de andere ouder nodig.

Vrees je dat je kind naar het buitenland wordt meegenomen of daar wordt achtergehouden, meld dit direct bij de politie. Je kunt ook contact opnemen met het Centrum Internationale Kinderontvoering voor advies over de stappen die bij jouw situatie passen.

Wat als je kind bij de andere ouder niet veilig is?

Bij direct gevaar bel je 112. Maak je je zorgen over mishandeling of onveiligheid, dan kun je ook contact opnemen met Veilig Thuis via 0800-2000. Leg uit wat er aan de hand is en vraag welke stappen je kunt zetten om je kind te beschermen.

Houd je een kind uit veiligheidsoverwegingen bij je, bespreek de situatie dan zo snel mogelijk met de politie of een advocaat. Zo kun je uitleggen waarom je handelt en advies krijgen over een veilige vervolgstap.

Onttrekking aan het gezag is iets anders dan het beëindigen van ouderlijk gezag. Bij onttrekking gaat het om het weghouden van een kind; het gezag van een ouder stopt daardoor niet vanzelf.

Scroll naar boven