Scheiden met kinderen en een koophuis: welke keuzes heb je?

scheiden met kinderen en koophuis

Bij scheiden met kinderen en een koophuis zijn er drie mogelijkheden: één van jullie neemt de woning over, jullie verkopen het huis of jullie houden het voorlopig samen aan. Welke keuze haalbaar is, hangt onder meer af van de hypotheek, het eigendom en waar de kinderen gaan wonen.

Dat de kinderen graag in hun vertrouwde huis blijven, betekent niet automatisch dat één ouder er mag blijven wonen. Maak daarom tegelijk afspraken over het huis, de woonlasten en de praktische gevolgen voor de kinderen.

Scheiden met kinderen en een koophuis: wie blijft er wonen?

Geen van beide ouders heeft automatisch meer recht op de koopwoning omdat diegene moeder of vader is. Ook bepaalt de verdeling van de zorg niet op zichzelf wie eigenaar van het huis wordt. Van belang zijn onder meer de eigendomsverhouding, jullie afspraken en de financiële mogelijkheden.

Zijn jullie allebei eigenaar, dan kun je samen afspreken dat één van jullie in het huis blijft. Lukt dat niet, dan kan de rechter tijdens de scheidingsprocedure een tijdelijke regeling voor het gebruik van de woning treffen. Daarbij kunnen ook de belangen van de kinderen een rol spelen.

Staat het huis op naam van één van jullie? Dan is de woning niet automatisch gezamenlijk eigendom. Wat er bij de scheiding moet worden verdeeld, hangt ook af van jullie huwelijk, partnerschap en eventuele afspraken.

Eén ouder neemt het koophuis over

Blijft één ouder met de kinderen in de woning, dan geeft dat de kinderen een vertrouwde plek. Voor de vertrekkende ouder ontstaat wel de vraag waar die gaat wonen en of daar ook ruimte is voor de kinderen.

Bij gezamenlijk eigendom moet degene die blijft meestal het aandeel van de ander overnemen. Is de woning meer waard dan de hypotheekschuld, dan kan sprake zijn van overwaarde en een uitkoopbedrag. Is het huis minder waard dan de schuld, dan is er mogelijk sprake van onderwaarde. De verdeling hangt af van jullie eigendomsverhouding en eventuele afspraken over eigen geld dat in de woning is gestoken.

Een overname is pas mogelijk als de financiering rondkomt. De hypotheekverstrekker beoordeelt of de achterblijvende ouder de hypotheek alleen kan dragen. Daarbij kijkt de verstrekker naar het inkomen, de schulden en de woonlasten. Ook een uitkoopbedrag kan invloed hebben op het bedrag dat nodig is.

Staat de hypotheek op jullie beider naam, dan blijft de vertrekkende ouder tegenover de bank meestal aansprakelijk totdat de bank die ouder uit de hoofdelijke aansprakelijkheid ontslaat. Een afspraak tussen jullie is daarvoor niet genoeg. De overdracht van het aandeel in de woning wordt bij de notaris geregeld.

Het huis verkopen na de scheiding

Verkopen kan een oplossing zijn als geen van jullie de woning alleen kan betalen of als jullie allebei ergens anders willen wonen. Na de verkoop wordt de hypotheek afgelost. Een eventuele overwaarde of restschuld verdelen jullie volgens de eigendomsverhouding en de afspraken die voor jullie gelden.

Voor kinderen betekent verkoop dat zij hun vertrouwde huis verlaten. Bespreek daarom niet alleen de verkoopprijs, maar ook de planning. Moet het huis eerst verkocht zijn voordat jullie allebei een andere woning kunnen vinden? En kunnen de kinderen vanuit beide nieuwe huizen naar school, opvang en vriendjes?

Maak ook afspraken over de periode tot de overdracht. Wie woont er dan in het huis, wie betaalt de hypotheek en andere woonlasten, en wat gebeurt er als de verkoop langer duurt dan verwacht?

Het koophuis voorlopig samen aanhouden

Samen eigenaar blijven kan tijdelijk rust geven, bijvoorbeeld als een overname nu niet lukt. Eén ouder kan met de kinderen in de woning blijven, terwijl de ander ergens anders woont. Een andere mogelijkheid is dat de kinderen in het huis blijven en de ouders elkaar daar afwisselen.

Deze keuze heeft ook nadelen. Jullie blijven financieel aan elkaar verbonden en moeten afspraken blijven maken over onderhoud en betalingen. Als jullie allebei aansprakelijk zijn voor de hypotheek, kan de bank ieder van jullie aanspreken voor de volledige schuld. Dat geldt ook als jullie onderling hebben afgesproken dat één ouder de maandlasten betaalt.

Leg daarom vast wie welke kosten betaalt, wanneer jullie de situatie opnieuw bespreken en wat er gebeurt als één van jullie wil verkopen. Denk ook aan de kosten van de tweede woonplek: samen een huis aanhouden is niet vanzelf de goedkoopste oplossing.

Afspraken over wonen en kosten voor de kinderen

De keuze voor het koophuis werkt door in het dagelijks leven van je kinderen. Bespreek bij iedere woonoptie hoe het halen en brengen gaat, waar de kinderen hun spullen hebben en of hun school en opvang bereikbaar blijven. Schrijf ook op hoe jullie omgaan met een verhuizing als er nog geen definitieve woning is.

Maak daarnaast onderscheid tussen de kosten van het huis en de kosten van de kinderen. Een afspraak dat één ouder de hypotheek betaalt, vervangt niet vanzelf een afspraak over de kosten van verzorging en opvoeding. De woonkeuze en de financiële afspraken kunnen elkaar wel beïnvloeden.

Veelgestelde vragen over scheiden met kinderen en een koophuis

Wie betaalt de notariskosten bij de overdracht?
Daarover kunnen jullie samen afspraken maken. Dat geldt ook voor de kosten van de akte van verdeling, waarmee een gezamenlijk huis aan één eigenaar kan worden toegedeeld. Leg de verdeling van die kosten vast bij de andere afspraken over de woning.

Moet je belasting betalen over een uitkoopbedrag?
Een uitkoopbedrag is niet automatisch een bedrag waarover de ontvanger inkomstenbelasting betaalt. De fiscale gevolgen hangen af van de situatie, bijvoorbeeld van de waarde van de woning, de verdeling en de hypotheek. Ook kunnen er gevolgen zijn voor de hypotheekrenteaftrek. Een financieel adviseur of notaris kan de berekening voor jullie situatie maken.

Wat als er nog geen andere woning is?
Spreek af wie voorlopig in het koophuis woont en hoe de lasten worden betaald. Soms kan een tijdelijke woonregeling via de rechter nodig zijn. Zoek je een huurwoning, dan kun je bij de gemeente of woningcorporatie informeren naar de mogelijkheden en de voorwaarden voor urgentie. Een scheiding geeft niet automatisch recht op voorrang.

Zet de afspraken over eigendom, hypotheek en tijdelijke bewoning op papier voordat één van jullie vertrekt. Zo weten jullie allebei wat er financieel gebeurt en waar de kinderen in de tussenperiode terechtkunnen.

Scroll naar boven